Şeker Hastalığı ve Vücudumuza verdiği Zararlar

Şeker Hastalığı ve Vücudumuza verdiği Zararlar

Şeker Hastalığı ve Vücudumuza verdiği Zararlar

Şeker hastalığı iyi tedavi edilmezse organlarımızda birçok hasar ( komplikasyon ) yapar. Bu hasar veya hastalıklar şunlardır:

1-Gözde hasar veya körlük
2- Tansiyon yüksekliği
3-Kalp krizi
4-Felç ( inme )
5- Bacak veya ayak kesilmesi
6- Sinirlerde hastalık, ağrı ve uyuşma
7- Böbrek yetmezliği

Komplikasyonlar neden oluşur?

Organlarda oluşan hasar veya komplikasyonların en önemli nedeni kan şekerinin yüksek seyretmesidir. Diğer bazı nedenler de bu hasar da önemli rol oynar. Organlarda oluşan hasarın sorumluları şunlardır:

1- Kan şekeri yüksekliği
2- Proteinlerin şekerlenmeli veya AGE denilen glikozillenmiş ( şekerlenmiş ) proteinlerin kanda ve dokularda artması
3- Sorbitol isimli şekerin hücre içinde birikmesi
4- Serbest radikallerin yaptığı hasar
5- Beslenme eksikliği
6- Homosisten yüksekliği
7- Tansiyon yüksekliği

AGE VEYA PROTEİNLERİN ŞEKERLENMESİ

Şekerin kanda yükselmesi hücre içinde ileri glikozillenme ürünü maddeleri arttırır. Artan AGE maddeleri veya şekerlenmiş protein son ürünleri hücrede veya organlarda hasar yapar. Kan şekerinin kontrolü komplikasyon gelişimini önlerse de sadece şekeri ayarlamak komplikasyonları önleyememektedir.

AGE oluşumu sadece vücutta oluşmaz, yediğimiz gıdalarla da AGE denilen şekerli proteinleri alırız.

Gıdalarla alınan AGE ve hücrelerde oluşan AGE hücrelerin fonksiyonunu bozmaktadır.

Gıdalar fabrikalarda işlenince içerdikleri AGE oranı artmaktadır. Doğal gıdalarda AGE oranı düşüktür. Gıdalar glikozillenince ve lipitler ( yağlar ) okside olunca ( yanınca ) tat ve renk değişimi olur. Isıtılan gıdalarda AGE artar. Gıdalarda bulunan CML ( N- carboksi metillizin) AGE miktarını gösterir. Isı ve nem de gıdanın AGE oranını belirlemektedir.

Gıda kaynadıkça ve ızgara edildikçe AGE oranı artar. Et ve ürünleri bu şekilde pişirilince yüksek oranda AGE oluşturur.

AGE’den zengin gıdanın %10’nu barsaktan emilir. Ortalama bir diyet 16000 5000 AGE kilounit içerir. Dokularda bu AGE parçalanır ve düşük moleküler ağırlıklı AGE oluşur ve idrarla atılır. Ancak şeker hastalarında yeteri kadar atılamaz.

GIDALARDAKİ AGE MİKTARI

Peynir ve ette yüksektir, bunlar azaltılmalıdır.
Gıdanın ısısını düşürünce AGE azalır. Su ve buharla pişirme AGE’yi azaltır.

Bazı gıdaların AGE içeriği:

  • Yumurta sarısı 18.071
  • Yumurta beyazı 443
  • Elma 127
  • Muz 87
  • Mısır 12
  • Izgara tavuk 198.747
  • Yağsız süt 5
  • 1 dk ısıtılmış süt 21
  • 2 dk ısıtılmış süt 75
  • 3 dk ısıtılmış süt 345
  • Tam süt 48
  • Diyet kola 37
  • Kahve 23
  • Kahve+ süt + şeker 236
  • Portakal suyu 33
  • Kakao 2.812
  • Bitki çayı 0

KOMPLİKASYONLARI AZALTMANIN İLK YOLU : ŞEKER AYARI

Yapılan bilimsel çalışmalar gerek Tip 1 gerek Tip 2 diyabetli hastalarda kan şekerinin normale yakın olmasının komplikasyonları azalttığını göstermiştir.

Tip 1 diyabetli hastalarda yapılan Diyabet Kontrolü ve Komplikasyonları Çalışmasına 1441 Tip 1 diyabetli hasta dahil edilmiş ve bunlara rastgele olarak geleneksel tedavi veya yoğun glikoz kontrolü uygulanmıştır.

Kan şekeri düzeyi düşük olan hastalarda retinopati riskinin % 76, mikroalbüminüri riskinin % 43, nöropati denen sinir hasarının % 64 oranında azaldığı tespit edilmiştir.

Tip 2 diyabetli hastalarda yapılan büyük bir araştırma ise UKPDS çalışması adını alır. Bu klinik çalışmaya 3867 yeni tanı konmuş Tip 2 diyabetli hasta dahil edilmiş ve çalışmada 4 farklı ilaç tedavisi ile yoğun tedavinin yapıldığı hastalar ile sadece diyet yapan hastalardaki organ komplikasyonları araştırılmıştır.

Açlık kan şekeri < 108 mg/ dl olan hastalar yoğun tedavi edilmiş grubu oluşturmuştur. 10 yıldan fazla süreyle hastalar izlenmiş ve kan şekeri düşük olan ve HbA1c’ si  % 7’den küçük olan hastalarda komplikasyonların daha az görüldüğü saptanmıştır.

KOMPLİKASYONLAR NASIL ÖNLENEBİLİR ?

1- Kan şekerini normale yakın tutarak
2- LDL kolesterolü 100 mg/ dl’nin altına indirerek
3- Fazla kilo varsa zayıflayarak veya normal kiloya gelerek
4- Tansiyonu normale getirerek ( büyük tansiyon 13 veya altında olmalı, küçük tansiyon 8 veya altında olmalı )
5- HbA1c değerini % 6 civarında tutarak, HbA1c’nin bir sayı azalması küçük damar komplikasyonlarını % 37 azaltır
6- Homosistein düzeyi yüksek ise düşürerek
7- Serbest radikallere karşı antioksidan sebze ve meyve yemek, yenemiyorsa antioksidan vitaminler ( E , C vitamini gibi ) alınmalı, E vitaminin günde 400 üniteden fazla alınması zararlıdır.
8- Ayaklarınızın bakımını yapınız
9- Sigarayı bırakın, sigara insülin direncini arttırır, kan şekerini yükseltir ve kalp hastalığı riskiniz artar
10- Her gün yürüyüş yapın, her gün 30 dakika yürümek şekere çok faydalıdır
11- Doğru beslenin
13- Aşıları yaptırın
14- Psikolojik olarak iyi olun
15- İlaçları düzenli alın
16- Eğitim alın ve öğrenin

Ayrıca konu ile ilgili olarak aşağıdaki yazılarımıza da bakabilirsiniz:

Şeker Hastalığının Gözdeki Hasarı Retinopati

Şeker Hastalığının Sinirlerde Yaptığı Hasar- Nöropati

Şeker Hastalığı Nedir Belirtileri Nelerdir?

ŞEKER HASTALIĞI ve TİPLERİ

Şeker Hastalığının Böbrekteki Hasarı- NEFROPATİ

Şeker Hastalığı ve Kalp Hastalığı

ŞEKER HASTALIĞI VE CİNSEL BOZUKLUKLAR

Şeker Hastalığı Kan Şekerini Yükselten Nedenler ve Kalıtım,

 

Prof. Dr. Metin Özata

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir