Şeker Hastalığı ve Kalp Hastalığı

Şeker Hastalığı ve Kalp Hastalığı

Şeker Hastalığı ve Kalp Hastalığı, Şeker hastalarının 2/3’si kalp hastalığı nedeniyle ölmektedir. Şeker hastalarında kalp hastalığı sağlıklı kişilere göre 2-4 kat daha fazla görülür. Bu nedenle şeker hastası iseniz veya gizli şekeriniz varsa şikayetiniz olmasa bile mutlaka kalp muayenesi olunuz.

Özellikle sigara içiyorsanız, kan yağları ( kolesterol ve trigliserit ) yüksek ise ve ailenizde erken yaşta kalp krizi geçiren varsa mutlaka bir kardiyoloji uzmanına başvurmanız gerekir. 

Kalp yetmezliği diyabetik erkeklerde 4 kat, kadınlarda 8 kat fazladır. Toplumdaki kalp yetmezlikli hastaların % 30-40’ında diyabet vardır.

Kalp yetmezliğinin nedeni:
1- Tansiyon yüksekliği 
2- Koroner hastalığı 
3- Kardiyomyopati denilen kalp kasının hastalığıdır.

Şeker hastalarında sessiz seyreden yani hiçbir şikayet yapmayan koroner hastalığı bulunabilir. Bu durumu erken yakalamak ve ona göre tedavi yapmak büyük önem taşır.

Şeker hastalarının hepsinde ve çoğu gizli şeker hastasında damarların içini döşeyen endotel zarında hasar vardır. Diğer bir deyimle tüm şeker hastalarının damarları hastadır.

Damar hastalığı şekeri yüksek seyredenlerde, sigara içenlerde, kolesterolü veya trigliseriti yüksek olanlarda daha fazla görülür. Özellikle LDL kolestrol fazlalığı damar sertliği yapmaktadır. HDL kolestrol ise bizi koruyan iyi kolesteroldür. Trigliserit yüksekliği de damar sertliği yapabilir.

Kalp yönünden iyi bir değerlendirme yapmak için aşağıdaki tetkikleri yaptırmakta fayda vardır.

  • EKG
  • Kolestrol, LDL-kolesterol, trigliseriti, HDL kolesterol
  • Homosistein
  • Hassas CRP
  • Fibrinojen
  • Ferritin
  • Gerek görülürse egzersiz ( eforlu ) EKG veya talyum sintigrafisi

Kalp hastalığı gelişimini önlemek için 

1- İdeal kiloya gelinmeli
2-Sigara bırakılmalı
3-Yaşam tarzı değişikliği yapılmalı
4-HbA1c < %6 olmalı
5- LDL kolesterol < 100 mg/ dl olmalı
6- Egzersiz yapılmalı
7- Tansiyon < 120/ 80 mmHg olmalı
8- 40 yaştan büyük iseniz statin denen kolesterol düşürücü ilaç alınız
9- İdrarda mikroalbümin varsa yaşınız 20’den fazla ise statin ilacı alınız.
10- Kolestrol ilacı aldığınız halde trigliserid 200 mg/ dl den fazla ise fenofibrat ilacı doktor kontrolünde alınmalı ve trigliseriti < 150 mg/ dl olmalı
11- Her gün aspirin 75 mg/ gün alınmalı ( mide ve barsak hastalığı varsa alınmaz)
12- HDL- kolesterol erkeklerde > 40 mg/ dl olmalı, kadınlar için > 50 mg/ dl olmalı. HDL’ yi yükseltmek için yürüyüş yapılmalı, sigara kesilmelidir.
13-Şeker hastalığı teşhis edildiğinde ilk olmak üzere her yık EKG çektirilmeli, iki yılda bir eforlu EKG testi yaptırılmalıdır. Egzersiz testi yaptıramayanlar talyum testi yaptırabilirler.
14- Ferritin kanda yüksek ise ( 200 mikrogram/ dl den fazla ) doktorunuza başvurunuz. Aşırı demir birikimi var demektir. Gerekirse hematoloji uzmanına başvurmak gerekir.
15- Homosistein yüksek ise B6 ve B12 vitamini ve folat almak gerekebilir.

NASIL BESLENMELİ

  • Sıvı yağ yenmeli
  • Süt ve ürünleri yağsız olmalı
  • Margarin ve tereyağı yenmemeli
  • Sebze ve meyve fazla yenmeli
  • Tam tahıllar ve kuru baklagiller yenmeli
  • Haftada en az 2 en fazla 6 defa balık yiyiniz

ŞEKER HASTALARINDA SESSİZ KORONER HASTALIĞI NEDİR?

Gizli şekeri olan veya halen şeker hastalığı olan kişilerde kalbi besleyen koroner damarların damar sertliği nedeniyle tıkanması ve kanın gidememesi veya az gitmesi sonrası göğüste ağrı oluşur. Bu ağrı başlangıçta yürürken, merdiven çıkarken olurken, ileri aşamada istirahat halinde olur.

Bu ağrıya tıp dilinde “Anjina Pektoris ” denir. Ağrı kravat bölgesinde, sıkıcı , basınç hissi şeklinde, bazen sol kola yayılan bir ağrıdır. Şeker hastalarında sinir hasarı olduğundan bu ağrıyı bazen duymazlar ve kalp koroner hastalığı ilerleyebilir.

Hatta bazen şeker hastaları ayakta kalp krizi geçirirler, ancak farkında olmayabilir. Koroner damarlar tam tıkanırsa kalp krizi oluşur. 

Şeker hastalarında koroner hastalığı diğer kişilere göre daha erken yaşta ortaya çıkar ve çoğunlukla birden fazla damarda tıkanma oluşur. O halde yapılacak işlem belirli aralıklarla EKG denilen kalp grafiği çektirmek veya efor testi yaptırmaktır. Talyum koroner sintigrafisini de şeker hastaları kardiyoloji doktorunun önerisi doğrultusunda çektirilebilir.

KORONER HASTALIKLARI NASIL TEDAVİ EDİLİRKEN

Koroner damarlarında tıkanma varsa kardiyoloji uzmanı stent denilen balon ile damar açma işlemi yapabilir. Eğer stent ile tedavi olmayacak durum varsa kalp cerrahına sizi sevk ederek by-pass ameliyatı olmanızı isteyebilir.

Stent veya by-passlı durumda koroner damarların tekrar tıkanmaması için kan şekeri, kolesterol ve tansiyon kontrolünün iyi yapılması şarttır. Aksi taktirde tekrar tıkanma olabilir.

KOLESTROL DÜŞÜRÜCÜ İLAÇ KULLANIMI

Şeker hastalarında LDL düzeyi> 129 mg/ dl olunca statin ilaçları başlanması gerekirken yeni yapılan çalışmalar kolestrol düşürücü ilaçların tüm diyabetli hastalara ve özellikle 40 yaş üzerinde verilmesini önermektedir.

İdrarda mikroalbüminüri varsa yine statin ilaçları 20 yaş üzerinde kullanılmalıdır. Şeker hastalarının %60’nın ve bazen %80’nin kalp hastalığına eninde sonunda yakalandığı düşünülmektedir. Aspirin tedavisine ilaveten statin verilmesi ve tansiyon kontrolü bu bakımdan önemlidir.

Kolesterolün %60-70’i karaciğerde yapılır. Bu nedenle sadece diyet yapmakla kolesterol düşmeyebilir. Diyetle kolesterolü düşmeyen hastalar kolesterol düşürücü ilaçlardan birini almalıdır. Bu ilaçlar HDL’yi de arttırılır. Etkileri 1-2 haftada başlar ve en iyi etkiyi 1 ay içinde gösterir.

Damar sertliğini de önlerler. Bu ilaçlarla kolesterol yeterince düşmez ise birlikte yeni çıkan ezitimib ilacı alınarak bağırsaktan kolesterol emilimini azaltabilir. Ayrıca doktorunuzun kontrolünde niasin ilacı da alınabilir.

Kolesterol ve trigliseriti yüksek hastalar doktorunuz önerisi doğrultusunda omega-3 ilaçlarından kullanılmalıdır.

Bu ilaçları Lopid ve fibratlar denen ilaçlarla birlikte alırken dikkatli olmak gerekir. Ayrıca greyfurt suyuyla birlikte içilmemelidir. Böbrek yetmezliği karaciğer hastalığı ve çok alkol alanların dikkatli kullanması gerekir. Bu ilaçlar koroner hastalığını %1-55 oranında azaltır.

Statin tipi kolesterol düşürücü ilaç alınıyorsa birlikte koenzim Q10 almak (CoQ10 ) faydalıdır.

Her gün alınacak aspirin şeker hastalarını kalp damar hastalıklarında korumaktadır. Aspirin sayesinde kalp krizinden ve felçlerden korunmuş olursunuz.

Aspirin kanın akışkanlığını sağlayarak veya onu incelterek damar tıkanmalarını önlemektedirler. Aspirin alan bir şeker hastasında kalp krizi riski % 60 azalır. Her gün bir bebek aspirini almak yani 81 mg aspirin almak yeterli olabilir.

En fazla günlük 325 mg aspirin alınabilir. Bağırsakta emilen aspirinler daha zararsız olduğundan tercih edilmelidir. Mide ve on iki parmak barsağında ülseri, gastriti olanlar veya barsak hastası veya karaciğer hatası olanlar aspirin almamalıdır. Aspirini tok karnına almalı ve bol su içmelidir.

Ayrıca konu ile ilgili olarak aşağıdaki yazılarımıza da bakabilirsiniz:

Şeker Hastalığının Gözdeki Hasarı Retinopati

Şeker Hastalığının Sinirlerde Yaptığı Hasar- Nöropati

Şeker Hastalığı ve Vücudumuza verdiği Zararlar

Şeker Hastalığı Nedir Belirtileri Nelerdir?

ŞEKER HASTALIĞI ve TİPLERİ

Şeker Hastalığının Böbrekteki Hasarı- NEFROPATİ

ŞEKER HASTALIĞI VE CİNSEL BOZUKLUKLAR

Şeker Hastalığı Kan Şekerini Yükselten Nedenler ve Kalıtım,

 

Prof. Dr. Metin’im Özata

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir