Şeker Hastalığı Nedir Belirtileri Nelerdir?

Şeker Hastalığı Nedir Belirtileri Nelerdir?

Şeker Hastalığı Nedir Belirtileri Nelerdir? 

Vücudumuz kendisi için gerekli olan enerjiyi yediğimiz gıdalardan elde eder. Yemek yedikten sonra gıdalar bağırsakta parçalanarak ufak şeker parçalarına dönüşür ve daha sonra bağırsaktan emilerek kan akımı yoluyla vücudumuza dağılır.

Enerji sağlaması için kan şekerinin özellikle kas, karaciğer, yağ ve beyin gibi dokular olmak üzere tüm organların hücrelerine girmesi gerekir. Kanda bulunan şekerin hücrelere girmesi pankreas bezinden salgılanan insülin hormonu sayesinde olur.

İnsülin hormonu kanda yoksa veya olduğu halde hücrelerce emilemiyor ve etki gösteremiyorsa kandaki şeker hücreye giremediğinden birikir ve şekeriniz yükselmeye başlar. İşte kan şekerinin sabah aç karnına yapılan ölçümde 126 mg/ dl’yi geçmesi durumuna şeker hastalığı diyoruz.

Kanda şeker 180 mg/ dl’yi geçince idrarla atılmaya başlar, yani idrarınızda şeker çıkar. Şeker hastalığı kanda şeker yükselmesi yanısıra glukagon hormon yüksekliği ve lipit, protein ve karbonhidrat metabolizmalarındaki bozukluklar ile seyreder.

Şeker Hastalığının Belirtileri

Tip 1 şeker hastalarında çok su içme, çok idrara gitme, çok yemek yenmesine karşın kilo verme gibi şikayetler çok belirgin olduğu halde Tip 2 şeker hastalarında bu belirtiler silik olabilir ve hastalık sinsi bir şekilde başlar.

Bu kişilerin çoğunda hiçbir şikayet olmayabilir. Bazı hastalarda ise sık idrara gitme, aşırı açlık, zayıflama, halsizlik, görmede bulanıklık, kadınlarda vajinal kaşıntı, susuzluk ve çok su içme gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Şeker Hastalığında görülen belirtiler şunlardır:

  • Çok su içme ve ağızda kuruluk
  • Çok idrara çıkma
  • Çok acıkma
  • Çok yemek yemeye rağmen zayıflama ve halsizlik
  • Yaraların geç iyileşmesi
  • Cildin kuru ve kaşıntılı olması
  • Ayaklarda uyuşma ve karıncalanma
  • Görmede bulanıklık
  • Vajinal kaşıntı
  • Yemeklerden sonra uyku gelmesi
  • Tatlıya düşkünlük
  • Sinirlilik
  • El ayalarında ve ayak altlarında yanma
  • Uzun açlıklarda el- ayak titremesi
  • Horlama 

Şeker Hastalığının gelişim evreleri

Şeker hastalığı 4 aşamada adım adım gelişir. Bu süre yani aşikar şeker hastalığı gelişimi kişiden kişiye değişmekle birlikte yaklaşık 10 yıldır.

Şeker Hastalığının gelişim evreleri şunlardır:

1- Reaktif hipoglisemi ( kan şekeri düşüklüğü ) evresi

Ailesinde şeker hastalığı olan kişilerde şeker hastalığı ortaya çıkmadan 3-4 yıl öncesi yemek sonrası kan şekerinde düşmeler olmaya başlar. Bunu anlamak için 3 saatlik şeker yükleme testi yapılır. Yükleme sırasında herhangi bir saatte kan şekerini 80 mg/ dl’ nin altına düşmesine hipoglisemi veya kan şekeri düşüklüğü diyoruz. Bu esnada terleme, çarpıntı, nabız ve bazen tansiyon yükselmesi görülür. Bu durumun nedeni insülin seviyesinin yenen yemek sonrası kanda hızla yükselmesi ve kan şekerini düşürmesidir.

2. Dönem: Açlık kan şekerinde bozukluk

Açlık kan şekerinin 90 ile 126 mg/ dl arasında olmalıdır. Bu kişilerde tokluk kan şekeri normaldir.

3. Dönem: Tokluk kan şekerinde yükselme

Tokluk kan şekerinin, yani yemek sonrası 2. saatteki kan şekerinin 140 ile 199 mg/ dl arasında olması durumudur. Bu duruma ” gizli şeker hastalığı ” da denir. Bu hastaların % 30’unda 10 yıl içinde şeker hastalığı gelişir. Gizli şeker hastalarında sağlıklı beslenme ve egzersiz büyük önem taşır. Bu hastalarda kalp, göz, böbrek ve sinir hasarları gelişebilir. Bu nedenle gizli şeker ciddiye alınmalı ve kontrollere gidilmelidir.

4. Dönem: Aşikar şeker hastalığı

Bu dönemde şeker hastalığı ortaya çıkmıştır. Artık açlık kan şekeri 126 mg/ dl veya daha yüksektir veya tokluk kan şekeri 2. saatte 200 mg/ dl’den daha yüksektir. Bu kişilerde HabA1c düzeyi 6.5 tan yüksektir. Pankreas beta hücre rezervi azalmıştır.

Şeker Hastalığının Toplumdaki Görülme Sıklığı Nedir?

Diyabet, yani şeker hastalığı ülkemizde ve dünyada hızla artan bir hastalıktır. Ülkemizde şeker hastası kişiler toplumun % 15’i civarındadır. Diğer bir deyimle her on kişiden 2’sinde şeker hastalığı vardır. Türkiye’de 2011 yılında 3.5 milyon diyabetli ve3.2 milyon gizli şekeri olan hasta vardır.

Özellikle gizli şeker sanıldığından daha fazladır. Yani toplumun % 30 ‘unda şeker veya gizli şeker vardır. Son 10 yılda şeker hastalığı % 90, şişmanlık ise % 45 oranında arttı. Şeker hastalarının % 45’i ise kendisinde hastalık olduğunun farkında değildir. 

Dünyada ise 2013 yılı itibariyle 382 milyon diyabetli hasta vardır. Bu sayının 2030 yılında 550 milyona ulaşacağı tahmin edilmektedir. Dünya nüfusunun yaklaşık % 7’si şeker hastasıdır. Bunların yaklaşık % 90’nı Tip 2 diyabet, % 10’u Tip 1 diyabettir.

Şişmanlık, kötü beslenme, hareketsizlik, stres, üzüntü, sıkıntı ve ailenizden aldığınız genetik eğilim sizde şeker hastalığı gelişmesine zemin hazırlar.

Şeker hastalığını önlemek ve gelişmesini ortadan kaldırmak için sağlıklı beslenmeyi bilmek ve hareketi arttırmak gerekmektedir. Şeker hastalığı, özellikle de Tip 2 Diyabet dediğimiz erişkin tip şeker hastalığı sinsi bir şekilde gelişmekte ve ilerlemektedir. Bu nedenle erken teşhis ve tedavi büyük önem taşımaktadır.

Yapılan bilimsel çalışmalar şeker hastası olan her üç kişiden 1′ inin hasta olduğunu bilmeden yaşadığını göstermiştir. Bu kişiler şeker hastası olduğunu tesadüfen veya başka hastalıklar ortaya çıktığında anlamaktadır.

Şeker hastalığına bağlı komplikasyonlar ( organ hasarları ) kan şekeri çok yükselmeden 10-20 yıl önce sinsi olarak başlar. Erişkin yaştaki gizli şeker hastalarının çoğunluğu kilolu olduğu için ilaç kullanmaksızın sadece zayıflama, sağlıklı beslenme ve egzersiz ile şeker hastalığı gelişmesini önleyebilir.

Yapılan çalışmalar kendisinde şeker hastalığı olduğunu bilmeyen kişilerin oranının kendisinde şeker hastalığı olduğunu bilen hastaların % 35’i kadar olduğunu göstermiştir.

Diğer bir deyimle toplumdaki her 3 şeker hastasından birisi henüz henüz hastalık teşhis edilmeden yaşamaktadır. Bu nedenle toplumun bu hastalık konusunda bilgilendirilmesi ve taramaların yapılması büyük önem taşımaktadır.

Ayrıca konu ile ilgili olarak aşağıdaki yazılarımıza da bakabilirsiniz:

Şeker Hastalığının Gözdeki Hasarı Retinopati

Şeker Hastalığının Sinirlerde Yaptığı Hasar- Nöropati

Şeker Hastalığı ve Vücudumuza verdiği Zararlar

ŞEKER HASTALIĞI ve TİPLERİ

Şeker Hastalığının Böbrekteki Hasarı- NEFROPATİ

Şeker Hastalığı ve Kalp Hastalığı

ŞEKER HASTALIĞI VE CİNSEL BOZUKLUKLAR

Şeker Hastalığı Kan Şekerini Yükselten Nedenler ve Kalıtım,

 

Prof Dr. Metin Özata

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir