Diyetle Zayıflayamayan Tiroid Hastası Olabilir

Diyetle Zayıflayamayan Tiroid Hastası Olabilir

Diyetle Zayıflayamayan Tiroid Hastası Olabilir

Tiroid yetmezliği metabolizmayı yavaşlatan ve bu nedenle kişilerde önceki kilolarına göre %15-30 oranında kilo alınmasına neden olan bir hastalıktır. Bu nedenle tiroid bezi yetmezliği tedavi edilmeden kilo vermek çok zordur.

Tiroid hormon ilaçları ile hastaların çoğunda tedaviyle birlikte kilo verme oluşursa da hastaların %17’si kilo veremez. Özellikle menopozdaki kadınlarda bu durum daha sık görülür. Hem menopoz hem de tiroid yetmezliği kilo vermeyi engeller.

Tiroid bezi yetmezliği olmadığı halde kilo vermeye çalışan kişilerde belirli bir kilo verdikten sonra kilo kaybının azaldığı veya durduğu bir dönem oluşur. Bu durum vücudun kendini koruma mekanizmasıdır.

Vücudumuz daha fazla kilo verilmesine direnç göstermeye başlar. Bu direnç tiroid hormonlarının azalmasıyla olabildiği gibi bazı başka hormonların salınmasının artması ile de oluşur. Kalori alımı yani yenilen gıda alımı azaldıkça vücudumuzda bulunan T4 hormonunun T3 hormonuna dönüşümü azalır ve sonuçta hücrelere giren ve etkili olan T3 azaldıkça metabolizmamız yavaşlar ve kilo veremeyiz.

Kalori alımı azaldıkça yani diyet yaparken az yemek yedikçe vücudumuzdaki yağlardan salgılanan Leptin isimli hormon kanda azalır. Azalan Leptin hormonu ise beyindeki iştah merkezini uyararak iştahı arttırır ve gıda alınmasını sağlar.

Kilo vermeyi engelleyen hormonlardan birisi Ghrelin hormonudur. Bu hormon mideden salgılanmakta ve kana karışarak beyine ulaşıp yemek yemeyi arttırmaktadır.  Kilo vermek için diyet yaparken bu hormon kanda artmakta ve daha fazla kilo vermesini engellemektedir. Bu hormonun salgılanmasını önleyecek ilaç henüz yoktur.

Bazı minerallerin eksikliği de kilo vermeyi engeller. Manganez, krom, çinko, kalsiyum ve magnezyum eksikliği özellikle çok önemlidir. Bu minerallerde saptanan eksiklikler tedaviyle düzeltilmelidir.

T4 hormonunun T3’e dönüşmesinde selenyum minerali de etkili olduğundan kilo veremeyen kişilerde selenyum eksikliği olup olmadığına bakılması gerekir. Selenyum eksikliği varsa bu eksiklik giderilir. Ayrıca çinko, demir, bakır mineralleri de T4’ün T3’e dönüşümünde etkilidir. Bu minerallerde eksiklik olup olmadığına da bakılması gerekir.

Omega-3 alımını arttırmak kilo vermede faydalı olabilir. Omega-3 yağ asitleri tiroid hormonlarının hücredeki etkisini arttırmaktadır.

Kanda insülin hormonu yüksekse kilo vermede sıkıntılar oluşur. İnsülin yüksekliğini azaltmanın önemli bir yolu şeker yükü yüksek olan karbonhidratları yememektir. Beyaz ekmek, şeker, makarna, patates, kek, tatlı, çikolata gibi şeker yükü fazla gıdalar insülin hormonunu kanda iyice arttırarak kilo vermenizi önler.

Bu gıdalar yerine tam buğday unundan yapılmış ekmek, kepekli makarna, nohut, kuru fasulye, mercimek, bezelye, sebze ve meyvelerle beslenmek gerekir.

Tiroid yetmezliği olan hastalarda metabolizma yavaşladığından alınan karbonhidratların ( unlu, şekerli gıdaların ) sindirilmesi veya parçalanması ve kandaki şekerin hücrelere girmesi zorlaşır.

Bu nedenle vücut daha fazla insülin salgılayarak kan şekerini düşürmeye çalışır. İnsülin arttıkça da iştahta artma ve kilo alma oluşur. İnsülin hormonundaki yükselmeler gün içinde kan şekerinde düşme yaptığı için de yorgunluk, baş dönmesi, bitkinlik, öfkelenme, birden sinirlenme, bağırma ve açlık hissi oluşur.

Sizde bu belirtiler varsa kan şekerinizde düşmeler oluyor demektir. Bunu anlamak için 3-4 saatlik şeker yükleme testi yaptırmanız gerekir.

Stresli kişilerde stres hormonu dediğimiz Kortizol artmaya başlar ve artan Kortizol hormonu da kanda kan şekerini yükseltir.

Yukarıda sözü edilen faktörler hipotiroidili bir hastada kilo almaya, kan şekerinde düşmelere neden olur. Eğer kilo veremezseniz ileride bu defa şeker hastalığı gelişir.

Bu nedenle karbonhidrat ve yağdan fakir bir beslenme ile ve egzersiz yaparak kilo vermeyi denemelisiniz.

İyi beslenmenize ve egzersiz yapmanıza rağmen zayıflayamıyorsanız doktorunuz size bazı ilaçlar verecektir. Bu ilaçlar zayıflamanıza yardımcı olur.

Hipotiroidili hastalarda selenyum desteği almak T4 hormonunun T3’e dönüşümünü arttırarak dokulardaki tiroid azlığı veya metabolizma yavaşlamasını arttırmaya faydalı olabilir. Bu nedenle selenyum ölçümü yaptırınız. Eksiklik varsa doktorunuz size selenyum desteği için ilaç verecektir.

Kilo veremeyen tiroid yetmezlikli hastalarda T4 ve T3 ilaçlarını birlikte alarak bazen faydalı olabilir. TSH hormonunu 1,5-2,5 arasında tutacak şekilde doktorunuz bu ilaçları ayarlayacaktır.

Yukarıdaki önlemlere rağmen kilo veremeyen kişilerde altta yatan diğer nedenleri araştırmak gerekir. Bunlar insülin direnci, reaktif hipoglisemi, depresyon, stres, uyku bozuklukları, bazı mineral ve vitamin eksiklikleri ve gıda alerjileri olabilir.

Özellikle selenyum, çinko ve demir eksikliği vasa bunların tedavisi kilo vermeniz açısından çok önemlidir.

Tiroid yetmezliği olan kişiler kilo veremiyorsa şu nedenler araştırılır:

1- İlaç yeterince alınıyor mu? TSH düzeyi istenen seviyede mi? TSH düzeyi 1-1,5 düzeyine indirmekle kilo verme sağlanabilir.

2- Gıda alerjisi olup olmadığını araştırmak gerekir. Gıda alerjisi vasa kilo vermede sıkıntı olur.

3- Kanda insülin düzeyine bakılır. İnsülin yüksek ise ona yönelik tedaviler uygulanır.

4- Kalori azaltımınızı yeterince yapmamış olabilirsiniz.

5-Selenyum, B vitamini, yağ asitleri, magnezyum ve kalsiyum eksikliğiniz varsa kilo veremezsiniz.

6- Psikolojik stres varsa düzeltilmelidir.

7- Kanda anti-TPO antikoruna bakılır. Yüksek ise ona yönelik tetkik ve tedaviler yapılır.

8- Diğer hormon bozuklukları olup olmadığı araştırılır. ( Kortizol eksikliği, yumurtalık kistleri, Prolaktin hormon yüksekliği, kan kalsiyum azlığı gibi ).

Prof. Dr. Metin Özata

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir